در محل بُرش الگو و سایر نقاط البرز، بخش پایینى سازند الیکا، ضخامتى متغیر از سنگ‎آهک‎هاى نازک‎لایه و آهک‎هاى مارنى است که کمى مارن و یا میان‎لایه‎هاى نازک دولومیت دارد. لایه‎بندى نازک، رنگ متمایل به خاکسترى روشن، فراوانى ساخت‎هاى کرم مانند از ویژگى‎هاى بخش پایینى سازند الیکا است که شناسایى و تفکیک آن را از دولومیت‎هاى ضخیم لایه بخش بالایى فراهم مى‎سازد. فراوان‎ترین سنگواره‎هاى بخش یاد شده دو کفه‎اى‎هاى نوع کلارایا، گاستروپودهاى کوچک و آثار کرم مانند هستند، مقدار ناچیزى جلبک، روزنه‎داران و به ندرت آمونیت، سنگواره‎هاى دیگر این بخش‎اند. فراوانى آثار کرم، ویژگى آشکارآهک‎هاى لایه‎لایه است. به همین‎رو در بیشتر جاها به بخش پایینى سازند الیکا، به طور غیر رسمى آهک‎هاى ورمیکوله  Vermiculate limestone  گفته مى‎شود. سنگواره‎هاى این بخش چندان بارز نیستند ولى باور همگان بر سن تریاس پیشین است.

بخش بالایى سازند الیکا، در همه جا، کربنات‎هاى دولومیتى – آهکى، ضخیم لایه، روشن رنگ و متراکم به ضخامت‎هاى متفـاوت (تا 1000 متر) اند.که سیماى برجسته و کوه‎ساز دارند و به « دولومیت‎هاى الیکا » معروف‎اند. به جز سنگواره‎هاى میکروسکپى ناچیز، دولومیت‎هاى الیکا سنگواره شاخص ندارند ولى معرف سنگ‎هاى تریاس میانى البرز هستند. با این وجود، در برخى نقاط البرز (شهمیرزاد)، لایه‎هاى بازپسین دولومیت الیکا میکروفسیل‎هاى آشکوب کارنین (آغاز تریاس پسین) دارند.

در بعضى نقاط البرز به ویژه در نواحى ورسک، شهمیرزاد، تاقدیس آینه ورزان و 000 توالى کامل‎ترى از ردیف‎هاى کربناتى تریاس وجود دارد. در این‎گونه نواحى، جدا از دو بخش آهکى و دولومیتى، بخش سوم به سازند الیکا افزوده مى‎شود که شامل سنگ‎آهکى‎هاى سفیدرنگ، ریزدانه  و ستبرلایه است که به ویژه در نزدیک پل ورسک شاخص است و از همین‎رو، « بخش آهکى ورسک» نام دارد. سن آهک ورسک چندان روشن نیست. زانى‎تنى و همکاران (1973) در ناحیه آرو (خاور دماوند) روزنه‎دار Involutina را به سن نورین زیرین دانسته ولى سایر مطالعات دیرینه‎شناسى بیشتر معرف آشکوب کارنین‎اند.

سازند الیکا گسترش جغرافیایى وسیعى در آذربایجان، کبودر‎آهنگ، البرز مرکزى و البرز خاورى دارد. در این نواحى تغییرات سنگ‎شناختى ناچیز است ولى ستبرا از 1000 متر در  دره هراز،  295 متر در بُرش الگو و در بعضى نقاط چند ده متر متغیر است.

تحلیل حوضه‎هاى رسوبى الیکا در چند برش جداگانه البرز مرکزى سبب شد تا جهانى (1379) بر این باور باشد که نهشته‎هاى سازند الیکا در حاشیه شمالى قاره سیمرى نهاده شده و شامل طیفى گسترده از رخساره‎ها است که در سه دسته رخساره کربناته وابسته به شرایط آرام، رخساره کربناته وابسته به شرایط توفانى و رخساره آوارى قابل گروه‎بندى است. همین بررسى‎ها نشانگر آن است که بخش زیرین سازند الیکا در یک سکوى کربناته از نوع رَمپ هم‎شیب، نهشته‎هاى آغازى بخش میانى سازند در یک سکوى رمپ گسترده (پلاتفرم اپى‎ریک) گذاشته شده و به سوى بالا به حاشیه‎اى تبدیل شده‎اند.

  سازند آغاجارى (فارس بالایى)(Aghajari Formation)

 سازند آ‌غاجارى که در گذشته به نام‌هاى گروه‎ آبى، طبقه آبى، طبقات داراى پکتن واسلى، طبقات سُرخ‎رنگ و فارس بالایى نامیده مى‌شد، توالى ستبرى (گاهى تا 3000 متر) از نهشته‌هاى آوارى سرخ‌رنگ و همزمان با کوهزایى است که گستره‌هاى وسیعى از لرستان، خوزستان و فارس و حتى عراق، سوریه و ترکیه را زیر پوشش دارد. ولى در خوزستان و لرستان این سازند بیشتر از انواع رسوبات دریاچه‌اى، خلیج دهانه‌اى و رودخانه‌اى است، در حالى که در فارس ساحلى و جزیره قشم ویژگى‌هاى دریایى دارد.

 نام این سازند از شهرستان آغاجارى اقتباس و بُرش الگوى آن در طول جاده اُمیدیه به چاه‌هاى میدان نفتى آغاجارى مطالعه شده است. در این بُرش، سازند آغاجارى شامل 2966 متر، تناوب تکرارى چرخه‌هایى است که به طرف بالا دانه‌ریز مى‌شود. هر چرخه، به ضخامت 10 تا 100 متر، با لایه‌هاى ماسه‎سنگى آهکى، به ضخامت 2 تا 5 متر، به رنگ قهوه‌اى تا خاکسترى آغاز و با لایه ضخیمى از مارن سُرخ‎رنگ در تناوب با لایه‌هاى نازک سیلت سنگ و ماسه‎سنگ ریز دانه ادامه مى‌یابد. ولى در یک نگاه منطقه‌اى، سازند آغاجارى به دو رخساره متفاوت دیده مى‌شود. در فارس داخلى، بندر عباس، شمال فروافتادگى دزفول و مرز ایران – عراق، سازند آغاجارى رخساره ماسه‎سنگى دارد. در حالى که، در فارس ساحلى و بخش میانى و جنوبى فروافتادگى دزفول، رخساره این سازند مارنى است. مرز پایینى این سازند با واحد سنگى میشان بیشتر تدریجى است و در آغاز مارن‌هاى سُرخ انتخاب مى‌شود. ولى، در لرستان که سازند میشان وجود ندارد، سازند آغاجارى بر روی سازند گچساران نهشته شده است. مرز بالایى آغاجارى، با و یا بدون بخش لهبرى، با سازند کنگلومراى بختیارى است که گاه تدریجى و هم‌شیب و گاه ناگهانى و دگرشیب است.

در فروافتادگى دزفول، سازند آغاجارى بیشترین ضخامت را دارد ولى به سمت خاور و جنوب خاور، ستبراى این سازند کاهش مى‌یابد. در این روند، کاهش ضخامت سازند آغاجارى با افزایش ضخامت سازند میشان همراه است، به همین‎رو، گاهى سازندهاى آغاجارى و میشان همزمان دانسته مى‌شوند و به همین جهت است که سن آغاجارى از میوسن میانى تا پلیوسن فرض مى‌شود. اما، سازند آغاجارى در همه جا هم‌سن نیست. از شمال باختر به جنوب خاور و از شمال خاور به جنوب باختر، سن این سازند جوان‌تر مى‌شود.

نام این سازند برگرفته از شهرستان جلفا است.

در شمال رودخانه ارس، واقع در جمهورى آذربایجان ترادفى از سنگ‌هاى پرمین وجود دارد که با یک گذر تدریجى به سنگ‌هاى تریاس مى‌رسد. به همین لحاظ یکى از نواحى نادر جهان است که گذر پرمین به تریاس آن، تدریجى است.

بررسى سنگ‌هاى پرمین در جنوب رودخانه ارس توسط استپانوف و همکاران (1969) نشان داد که در جلفاى ایران هم گذر پرمین به تریاس (تقریباً) تدریجى و ردیف‌هاى پرمین - تریاس کوه الّى‌باشى این ناحیه قابل تقسیم به 8 واحد سنگى (بدون تعیین مرتبه) با نشانه‌هاى A ، B ، C، D، E ، F،  Gو H مى باشد که از میان آنها واحد‌هاى A ، B ، C، D به سن پرمین، واحد E لایه‌هاى گذر تدریجى مابین پرمین و تریاس و واحدهاى ، F، GوHبه سن تریاس‌اند. پرتو‌آذر (1991) با این باور که واحدهاى A (گنیشیک) و B (خاچیک) به سن جلفین‌اند مجموع این دو واحد را در مرتبه سازند دانسته و به آن‌ها « سازند جلفا » نام داده است.

پاره سازند سیلگُرد 152 متر و پاره‌سازند شامار 120 متر ضخامت دارد . بدین‌سان سازند جلفا 272 متر ضخامت خواهد داشت.

پرتوآذر (1374)، سازند جلفا را در برگیرنده دو پاره سازند به نام‌هاى سیلگُرد (در پایین) و شامار (در بالا) مى‌داند. که داراى ویژگى‌هاى سنگى و زیستى زیر‌اند.

 پاره سازند سیلگُرد:

این پاره سازند، با 152 متر ستبرا، ترادفى خاکسترى رنگ از مارن، سنگ‌آهک مارنى، شیل‌هاى کربناتى . . . است که سیماى فرسوده دارد و از پایین به بالا قابل تقسیم به 6 واحد است.

پاره سازند شامار:

این پاره سازند که نامش برگرفته از روستایى به همین نام است . در مقایسه با پاره سازند سیلگُرد مارن کمترى دارد و بیشتر از نوع سنگ‌آهک‌هاى خاکسترى با چرت‌هاى سیاه‌رنگ است. به همین لحاظ، سیماى صخره‌ساز دارد و از پایین به بالا در برگیرنده دو واحد  است.

حد پایینى سازند جلفا به سنگ‌ آهک‌هاى خاکسترى‌رنگ به سن مرغابین است که به باور استپانوف و همکاران (1969) هم‌ارز سازند روته و به باور پرتو‌آذر قابل قیاس با سازند سورمق در ناحیه آباده است.

لایه‌هاى زیر سازند جلفا، حدود 32 متر سنگ‌آهک خاکسترى از نوع بیومیکروسپاریت است که ریز سنگواره‌هاى آن نظیر:

Codonofusiella cf. nana Erk., Pachyphloia pedicula Lange, Globivalvulina graeca Reichel, Langella acantha (Lange), Pachyphloia sp., Frondina permica Civri. et Dess., Pseudoendothyra sp., Nankinella orbicularis Lee., Neoendothyra bronimanni Bozorgnia, Geinitzina sp., Tuberitina sp., "Permodiscus" sp., Climacammina sp., Aoujgalia sp., ostracods, gastropods, crinoids, coral, bryozoa and Permocalculus sp.  

نشانگر سن مرغابین پسین‌اند.

حد بالایى سازند جلفا به سنگ‌آهک‌هاى مارنى به سن جلفین پسین است که نام‌هاى همچون واحد C (استپانوف و همکاران، 1969)، جلفاى پایینى دارد ولى پرتو‌آذر آن را نخستین پاره سازند از یک واحد سنگ‌چینه‌اى جدید به نام سازند الّى‌باشى مى‌داند.

گسترش جغرافیایى سازند جلفا محدود به کوه الّى‌باشى واقع در جنوب جلفا است. با این وجود در بخشى از کوه‌هاى تالش سنگ‌هاى پرمین با پاره‌سازند‌هاى سیلگُرد و شامار مقایسه شده‌اند.